|
DARILIDA ODALAR
Bütün Anadoluda olduğu gibi köyümüzde de köy odaları meşhurdur. Köyümüzde kapısı dışarıdan kilitlenmeyip, içeriden kilitlenebilen
özellikte bir mekandır odalar. Köye gelen garip, yolcu, misafir, tacir,
çoban, deveci, çerçi,
ırgat gibi insanlar hiç çekinmeden ilk buldukları köy odasına misafir
olurlar. Allah rızası için parasız yiyip, içerler istirahat ederler.
Hayvanı için de yem saman verilir. Oda sahibi için de bu çok büyük bir
onurdur. Babadan oğula vasiyet edilir;”Odaya gelen misafire iyi
bak.”diye...Anadolu köylerinde odalar hep sosyal dayanışmayı sağlar.
Bu
nedenlede odalar öldükten sonra sevap hanesine devamlı sevap yazılan olup,
köyde hali vakti yerinde olan kişiler tarafından yaptırılan İslami hayır
kurumlarıdır. Oda sahibi oda nın işletilmesine büyük bir itina gösterir.
Odasını erkenden açar oturur. Temizliğini yapar,sobasını yakar. Daha
sonra konu komşu da gelmeye başlar. Çaylar kahveler içilir. Odanın
dolabında her an çay ve kahve takımı ve yatak-yorgan hazır bulunur.
Kurban ve Ramazan bayramlarında da odalar açık bulundurulur. Genelde bu
büyük günlerde mahalle odaları olarak ayrılır ve en yaşlının odasında toplanılır.
Mahalle hanımları önceden hazırladıkları börekleri, tatlıları yemekleri
kocalarıyla odaya gönderirler. Komşular odada topluca yemek yerler.
Gençler köydeki bütün odaları gezerek odada bulunan büyüklerin ellerini
öperler.
Komşulardan bir cenaze olduğu zaman da oda açılır. Orada toplanılır.
Taziyeler orada kabul edilir. Cenaze sahibinin üzüntüsünden yemek
hazırlayamayacağı düşüncesiyle her evden sinilerle yemek getirilerek
odada yenilir. Artık üç dört gün aynı şekilde odada kalınır.
Oda sahibinin veya yakın komşunun düğünü olacağı zaman da oda
açılır, hazırlanır. Düğün bitinceye kadar oda düğün odası olur. Erkekler düğün odasında eğlenir, yemekler
yenilir. Düğün bitince oda yine temizlenir, eski fonksiyonunu kazanır.
Köy odalarında
her zaman bir oturma adabı vardır. Odaya gelen kişi kapıdan girince
“Selam’ün Aleyküm” diyerek,ayakkabılarını çıkarıp geçer oturur.Yaş olarak
büyükse odanın yukarısına oturur,küçükse aşağıya oturur.Odada bulunanlar
hepsi teker teker “Aleyküm-Selam”dan sonar “Merhaba” derler. Veya
“Cümleten merhaba” denir. Gençler her zaman aşağıda kapıya yakın
otururlar.Büyükler su filan isteyince hemen su ikram ederler, hizmet
ederler. İyice yaşı küçükler ağzı
kara(Konuşulan mevzuları başka yerde anlatır) diye odaya kabul
edilmez bile...Gençler ise kendi yaş grupları ile başka bir köy odasında
otururlar. Odada oturulurken edep hiçbir zaman terkedilmez
derli toplu oturulur, diz çökerek veya bağdaş kurulur.
Köyde hemen hemen her sülanenin, ailenin
odası bulunmaktadır. Odalar köylüler için en önemli eğlence merkezidir.
Uzun kış gecelerinde köy odalarında muhabbet bol olur. Zaman zaman
yemesine içmesine bahisler tutulur. Yenilir içilir...Soğuk veya yağışlı
havalarda oda cemaatı camiye gidemediği zaman, cemaatla namaz
kılınır, oda caminin yerini tutar. Ayrıca köy
imamı ve ya dini bilgisi bulunan büyükler oda halkına bu odalarda
vaaz ü nasihat ederler. Askerlik hatıraları ballandıra ballandıra
anlatılır, köy odalarının bir başka
faydası ise erkeklerin evden uzaklaşmasını sağlar. Böylece hanımlar da
kendi aralarında daha rahat oturup sohbet ederler. Evde oturan, odaya pek gitmeyen erkekler
ayıplanır, ”Karı gibi hanımların içerisinde ne oturuyon?” denir. Kadınlar da“Ha odaya kalk git de biz de rahat rahat işimize
bakalım hay len.” derler.
Gençler hiç mi hiç baş köşeye geçip oturmazlardı. Daima
bardaklıkta otururlar ki cemaatten biri su isterse hemen hazır kıta gibi
şerbetlikte duran maşrapayı kaparak oda bardağından suyu doldurur el
göğüste cemaate su dağıtırı. Oda bardağında su bitmiş olursa hemen
bardağı kapıp omuzladığı gibi direk çeşmeye koşar suyu doldurur gelir. Bu
hizmetler gençlerin terbiyesinin bir örneğidir.
Odaların yaygısı eskiden hasır ve keçe iken
günümüzde halı olmuştur. Odaların kış geceleri renklidir. Eskiden
darılıda odalar vardı, odalarda erkekler vardı..şimdi bütün işlevliğini
kaybetmiş olan bu mekanlar birer birer yıkılmaya yüz tutmuş.
 :darili@darili.com
ANASAYFA
|
