|
DARILIDA ODALAR
Bütün Anadolu da olduğu gibi köyümüzde de köy odaları meşhurdur. Köyümüzde odalar, kapısı dışarıdan kilitlenmeyip, içeriden kilitlenebilen özellikte bir mekandır. Köye gelen garip, yolcu, misafir, tacir, çoban, deveci, çerçi, ırgat gibi insanlar hiç çekinmeden ilk buldukları köy odasına misafir olurlar. Allah rızası için parasız yiyip, içerler istirahat ederler. Hayvanı için de yem saman verilir. Oda sahibi için de bu çok büyük bir onurdur. Babadan oğla vasiyet edilir;”Odaya gelen misafire iyi bak.”diye...Anadolu köylerinde odalar hep sosyal dayanışmayı sağlar.
Bu nedenle de odalar, kişinin öldükten sonrada hayır hasenat defterine sevap yazılması için köyde hali vakti yerinde olan kişiler tarafından yaptırılan hayır kurumları olarak bakılmıştır. Oda sahibi oda'nın işletilmesine büyük bir itina gösterir. Odasını erkenden açar oturur. Temizliğini yapar, sobasını yakar. Daha sonra konu komşu da gelmeye başlar. Çaylar kahveler içilir. Odanın dolabında her an çay ve kahve takımı ve yatak-yorgan hazır bulunur.
Kurban ve Ramazan bayramlarında da odalar açık bulundurulur. Genelde bu büyük günlerde mahalle odaları olarak ayrılır ve en yaşlının odasında toplanılır. Mahalle hanımları önceden hazırladıkları börekleri, tatlıları yemekleri kocalarıyla odaya gönderirler. Komşular odada topluca yemek yerler. Gençler köydeki bütün odaları gezerek odada bulunan büyüklerin ellerini öperler.
Komşulardan bir cenaze olduğu zaman da oda açılır. Orada toplanılır. Taziyeler orada kabul edilir. Cenaze sahibinin üzüntüsünden yemek hazırlayamayacağı düşüncesiyle her evden sinilerle yemek getirilerek odada yenilir. Artık üç dört gün aynı şekilde odada kalınır.
Oda sahibinin veya yakın komşunun düğünü olacağı zaman da oda açılır, hazırlanır. Düğün bitinceye kadar oda düğün odası olur. Erkekler düğün odasında eğlenir, yemekler yenilir. Düğün bitince oda yine temizlenir, eski fonksiyonunu kazanır.
Köy odalarında her zaman bir oturma adabı vardır. Odaya gelen kişi kapıdan girince “Selam’ün Aleyküm” diyerek, ayakkabılarını çıkarıp geçer oturur. Yaş olarak büyükse baş köşeye oturur, küçükse kapıya yakın oturur. Odada bulunanlar hepsi teker teker “Aleyküm-Selam”dan sonar “Merhaba” derler. Veya “Cümleten merhaba” denir. Gençler her zaman aşağıda kapıya yakın otururlar. Büyükler su filan isteyince hemen su ikram ederler, hizmet ederler. Çok küçükler odaya kabul edilmez. Gençler ise kendi yaş grupları ile başka bir köy odasında otururlar. Odada oturulurken edep hiçbir zaman terk edilmez derli toplu oturulur, diz çökerek veya bağdaş kurulur.
Köyde hemen hemen her sülalenin, ailenin odası bulunmaktadır. Odalar köylüler için en önemli eğlence merkezidir. Uzun kış gecelerinde köy odalarında muhabbet bol olur. Soğuk veya yağışlı havalarda oda cemaati camiye gidemediği zaman, cemaatle namaz kılınır, oda caminin yerini tutar. Ayrıca köy imamı ve ya dini bilgisi bulunan büyükler oda halkına bu odalarda vaaz ü nasihat ederler. Askerlik hatıraları ballandıra ballandıra anlatılır, ipin ucunu da kaçırmalar
bazen olur, ama pek kimse seslenmez, kimse kimseyi küçük düşürmez. Köy odalarının bir başka faydası ise erkeklerin evden uzaklaşmasını sağlar. Böylece hanımlar da kendi aralarında daha rahat oturup sohbet ederler. Evde oturan,
odaya pek gitmeyen erkekler ayıplanır.
Gençler hiç mi hiç baş köşeye geçip oturmazlardı. Daima bardaklıkta otururlar ki cemaatten biri su isterse hemen hazır kıta gibi bardaktan suyu doldurur cemaate su dağıtırı. Bu hizmetler gençlerin terbiyesinin bir örneğidir.
Odaların yaygısı eskiden hasır ve keçe iken günümüzde halı olmuştur. Odaların kış geceleri renklidir. Şimdilerde odalarımız yavaş yavaş azalmakta, bütün işlevliğini kaybetmiş olan bu mekanlar birer birer yıkılmaya yüz tutmuş durumda..
 :darili@darili.com
|
